Του Σωτήρη Κεφάλα
Σημαντική δικαίωση για χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά σε όλη τη χώρα – και ιδιαίτερα στην Αχαΐα – φέρνει η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τα δάνεια που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη. Πρόκειται για μια εξέλιξη που βάζει τέλος σε μια πολυετή αβεβαιότητα σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων και ανοίγει τον δρόμο για ουσιαστικές μειώσεις στις μηνιαίες δόσεις, αλλά και για συμψηφισμούς ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί αδικαιολόγητα.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο που τα «κόκκινα» δάνεια παραμένουν βασική πληγή για την ελληνική κοινωνία, με χιλιάδες οικογένειες να ζουν επί χρόνια υπό την απειλή πλειστηριασμών και κατασχέσεων. Ιδίως όσοι είχαν ενταχθεί στον νόμο «Κατσέλη» πίστευαν ότι είχαν εξασφαλίσει μια σταθερή ρύθμιση, όμως στην πράξη βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυξήσεις που αναιρούσαν κάθε έννοια προστασίας.
Τι αλλάζει στον τρόπο υπολογισμού
Το κρίσιμο σημείο της απόφασης αφορά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Μέχρι σήμερα, τράπεζες και funds υπολόγιζαν τους τόκους όχι πάνω στη μηνιαία δόση που όριζε το δικαστήριο, αλλά στο συνολικό ανεξόφλητο κεφάλαιο του δανείου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, ειδικά μετά τις αυξήσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τρά- πεζας από το 2023 και μετά, οι δόσεις να εκτοξευτούν.
Σε πολλές περιπτώσεις, ρυθμισμένα δάνεια άρχισαν να «τρέχουν» με επιτόκια που άγγιζαν ή και ξεπερνούσαν το 8%, οδηγώντας σε διπλασιασμό των μηνιαίων καταβολών.
Έτσι, άνθρωποι που είχαν μπει στον νόμο για να προστατεύσουν την πρώτη τους κατοικία, κατέληξαν να πληρώνουν περισσότερα απ’ ό,τι πριν τη ρύθμιση.
Με τη νέα απόφαση, ο Άρειος Πάγος ξεκαθαρίζει ότι το επιτόκιο πρέπει να υπολογίζεται πάνω στη δόση που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι στο σύνολο του κεφαλαίου.
Αυτό μεταφράζεται σε άμεση μείωση των ποσών που καλούνται να πληρώνουν οι δανειολήπτες.
Πόσοι ωφελούνται στην Αχαΐα
Ιδιαίτερη σημασία έχει η επίδραση της απόφασης στην Αχαΐα. Σύμφωνα με τα στοιχεία από τον νομικό κόσμο της περιοχής, στο Πρωτοδικείο Αχαΐας έχουν κατατεθεί περίπου 8.000 αιτήσεις υπαγωγής στον νόμο Κατσέλη. Από αυτές, εκτιμάται ότι πάνω από 2.000 – συγκεκριμένα γύρω στους 2.250 δανειολήπτες – ωφελούνται άμεσα από τη νέα νομολογία.
Πρόκειται κυρίως για εργαζόμενους που έχασαν τη δουλειά τους μέσα στην κρίση, συνταξιούχους που είδαν τις αποδοχές τους να περικόπτονται, αλλά και μικροεπαγγελ- ματίες που αναγκάστηκαν να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους. Για όλους αυτούς, η μείωση της δόσης δεν είναι απλώς λογιστικό ζήτημα, αλλά θέμα επιβίωσης.
Ο συμψηφισμός και η επόμενη μέρα
Ιδιαίτερο βάρος έχει και το τι θα γίνει με τα ποσά που έχουν ήδη πληρωθεί με τον παλιό, λανθασμένο τρόπο υπολογισμού. Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται είναι ότι τα χρήματα αυτά πρέπει να συμψηφιστούν με τις μελλοντικές δόσεις. Δηλαδή, οι εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεωθούν να επανυπολογίσουν τι έχει καταβάλει κάθε οφειλέτης και να αφαιρέσουν τα επιπλέον ποσά από τις επόμενες υποχρεώσεις του.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου δημιουργεί πλέον δεσμευτική νομολογία, την οποία οφείλουν να ακολουθήσουν όλα τα κατώτερα δικαστήρια. Αναμένεται τώρα η καθαρο- γραφή της απόφασης, ώστε να ξεκινήσει στην πράξη η εφαρμογή της από τράπεζες, funds και δικαστικές αρχές.
Για χιλιάδες οικογένειες στην Αχαΐα – και δεκάδες χιλιάδες σε όλη τη χώρα -πρόκειται για μια πραγματική ανάσα. Μετά από χρόνια αβεβαιότητας, πίεσης και φόβου, ανοί- γει επιτέλους ο δρόμος για πιο δίκαιες ρυθμίσεις και μια πιο βιώσιμη καθημερινότητα.
«Ξεκαθαρίζεται το τοπίο»
«Επανήλθε το χαμόγελο στα χείλη των συμπολιτών μας που είχαν υπαχθεί στον λεγόμενο νόμο Κατσέλη και όλα τα προηγούμενα χρόνια ήταν όμηροι πρώτα των τραπεζών και έπειτα των funds. Υπήρχε τεράστια ασάφεια στον τρόπο που υπολογιζόταν το επιτόκιο. Εμείς από την αρχή λέγαμε ότι το ποσό που όριζε κάθε δικαστική απόφαση έπρεπε να υπολογίζεται πάνω στη δόση και όχι στο συνολικό κεφάλαιο.
Μετά το 2023, όταν ανέβηκαν τα επιτόκια της ΕΚΤ, φτάσαμε να βλέπουμε ρυθμισμένα δάνεια να τοκίζονται με 8%. Η δόση διπλασιαζόταν και οι άνθρωποι πλήρωναν περισσότερα από πριν μπουν στον νόμο. Ήταν μια αδικία.
Όσα χρήματα έχουν δοθεί όλα αυτά τα χρόνια με λάθος υπολογισμό, θεωρώ ότι πρέπει να συμψηφιστούν με τις επόμενες δόσεις. Οι εταιρείες τα έχουν εισπράξει αδικαιολό- γητα».
Δικαιώνονται 350.000 δανειολήπτες
Στη γενική εικόνα, η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου μετά από διάσκεψη, έκρινε κατά πλειοψηφία (35 υπέρ – 12 κατά) ότι ο υπολογισμός του ανατοκισμού στα «κόκκινα» δάνεια που υπάγονται στον νόμο Κατσέλη πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης – όπως υποστήριζαν οι δανειολήπτες – και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, θέση που προέβαλαν οι τράπεζες και τα funds.
Η διάσκεψη της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου έγινε κεκλεισμένων των θυρών και υιοθέτησε την εισήγηση του αντιπροέδρου του Ανώτατου Δικαστηρίου Σωτήρη Πλαστή- ρα.
Αξίζει να επισημανθεί ότι οι εταιρείες διαχείρισης και τα funds υποστήριζαν τον υπολογισμό των τόκων επί του συνολικού ύψους της οφειλής, πρακτική που οδηγούσε σε σημαντική επιβάρυνση των δανειοληπτών.
Πλέον, αναμένεται η καθαρογράφηση της απόφασης, προκειμένου να δημοσιοποιηθεί το πλήρες σκεπτικό των ανώτατων δικαστών.
*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΝΕΟΛΟΓΟΣ
0 Σχόλια